Aylık Yatırım Bütçesi Nasıl Hesaplanır

Kısa cevap: Net gelirinin %15–25'i çoğu kişi için makul bir aylık yatırım hedefi aralığıdır. Ama doğru rakam yüzdeyle değil, elinde kalan nakitle belirlenir. Formül basit: Net gelir − zorunlu giderler − borç ödemeleri − acil durum fonu katkısı = yatırıma ayrılabilir tutar. Bu tutarın tamamını değil, sürdürülebilir kısmını hedef yap. Üç ay üst üste aksatmadan yatırdığın rakam, senin gerçek bütçendir.

Neden "yüzde" tek başına yetmez

%20 kuralı kulağa hoş gelir. Ama 30.000 TL gelirle 90.000 TL gelirin %20'si aynı zorlukta değildir.

• Düşük gelirde zorunlu giderler oranı yüksektir. %20 çok ağır gelebilir.
• Yüksek gelirde ise %20 fazla düşük kalır. Harcama şişer, fark buharlaşır.
• Kira ödeyen ile ev sahibi olanın tasarruf kapasitesi bambaşkadır.

Bu yüzden yüzdeyi başlangıç noktası olarak kullan, nihai karar olarak değil.

Adım adım hesaplama

1. Net geliri sabitle

Eline geçen tutarı yaz. Brütü değil.

• Maaşlıysan son 3 ayın ortalamasını al.
• Serbest çalışıyorsan son 6–12 ayın en düşük üç ayının ortalamasını kullan. Kötü senaryoya göre planla.
• İkramiye, prim, kira geliri gibi düzensiz kalemleri ayrı bir satıra yaz. Bunlar aylık hedefe girmez, ekstra katkı olur.

2. Zorunlu giderleri çıkar

Kira, faturalar, market, ulaşım, sigorta, aidat, temel sağlık. Bu kalemler pazarlığa kapalı.

Rakamı tahmin etme. Son iki ayın banka ve kart ekstresini aç, gerçek veriye bak. Aylık bütçe kurma alışkanlığın yoksa önce onu oturt; yatırım hesabı ondan sonra anlam kazanır.

3. Yüksek faizli borçları önceliklendir

Kredi kartı borcu ya da ihtiyaç kredisi varsa sıralama nettir:

1. Asgari ödemeler.
2. Faiz oranı yıllık beklenen yatırım getirinin üzerindeki her borç.
3. Kalan tutar yatırıma.

%50 faizle borç taşırken %25 getiri peşinde koşmak matematiksel olarak kayıptır.

4. Acil durum fonunu tamamla

Yatırım hedefinden önce 3–6 aylık gideri karşılayan bir nakit tampon gelir. Bu fon yoksa ilk aksilikte yatırımını zararına bozmak zorunda kalırsın.

Fon henüz eksikse ayırdığın tutarın çoğunu oraya, küçük bir kısmını yatırıma yönlendir. Böylece alışkanlık da bozulmaz.

5. Kalan tutarın %70–80'ini hedef yap

Teorik kapasitenin tamamını hedeflersen ilk beklenmedik giderde plan çöker. Payda bırak.

Örnek hesap

Buradaki 7.500 TL, net gelirin yaklaşık %17'si. Yüzdeyle başlasaydın %20 diyip 9.000 TL yazacaktın ve muhtemelen tutturamayacaktın.

Hedefi hedefe bağla

Rakamı belirledikten sonra "neye" yatırdığın soruyu tamamlar. Vade, tutarı da davranışı da değiştirir.

Emeklilik gibi uzun vadeli bir hedefin varsa geriye doğru da hesap yapabilirsin: ulaşmak istediğin birikimi, kalan yıl sayısına ve makul bir getiri varsayımına bölerek gereken aylık katkıyı bulursun. İki yöntemin sonucu çakışmıyorsa ya süreyi uzat ya hedefi küçült.

Sürdürülebilir kılmanın pratik yolları

• Otomatik talimat kur. Maaş gününün ertesi günü. Kalanı harcamak, harcadıktan sonra kalanı yatırmaktan iyidir.
• İki kademeli hedef belirle. Taban (her ay mutlaka) ve tavan (iyi aylarda). Örnek: 5.000 taban, 8.000 tavan.
• Zam olduğunda artışın yarısını hedefe ekle. Yaşam standardı yükselirken birikim de yükselsin.
• Ekstra gelirin %50'sini yatır. İkramiye, prim, kira artışı.
• Yılda iki kez gözden geçir. Enflasyon, gelir ve gider değişince rakam da değişmeli.

Sık yapılan hatalar

• İlk ay coşkuyla yüksek tutar yatırıp üçüncü ay tamamen durmak.
• Acil durum fonu yokken tüm parayı hisseye koymak.
• Risk toleransını ölçmeden agresif bir dağılım seçmek. Sert düşüşte panikle satmak, kaybı kalıcı hale getirir.
• Vergi ve işlem masraflarını hesaba katmamak. Net getiri, brüt getiriden düşüktür.
• Tek bir varlığa yığılmak. Tutar küçükken bile dağılım disiplini kurulur.

Sıkça Sorulan Sorular

© 2026 Yatırım Portföy